Elk jaar valt hij weer op de mat of in je digitale brievenbus: de aanslag gemeentelijke belastingen. Een rijtje bedragen met termen als OZB, afvalstoffenheffing en rioolheffing. Je betaalt het, maar weet je eigenlijk precies waarvoor? In de Krimpenerwaard, de gemeente die in 2015 ontstond uit Bergambacht, Nederlek, Ouderkerk, Schoonhoven en Vlist, is dat niet anders dan elders in Nederland.

In dit artikel lees je wat de belangrijkste heffingen inhouden, hoe de hoogte wordt bepaald en waar het geld terechtkomt. Zo kun je je aanslag beter lezen en weet je ook wanneer je bezwaar kunt maken of om kwijtschelding kunt vragen.

Belastingen en heffingen: niet hetzelfde

Gemeenten kennen twee soorten inkomsten uit de portemonnee van inwoners. Er zijn belastingen, zoals de onroerendezaakbelasting, waarvan de opbrengst vrij besteed mag worden. En er zijn heffingen, zoals de afvalstoffenheffing en rioolheffing, die bedoeld zijn om de kosten van een specifieke dienst te dekken.

Dat verschil is wezenlijk. Bij een heffing mag de gemeente volgens de wet niet meer ophalen dan de dienst daadwerkelijk kost. Er mag dus geen winst op worden gemaakt. De OZB daarentegen gaat naar de algemene kas en helpt allerlei voorzieningen betalen.

De OZB en je WOZ-waarde

De onroerendezaakbelasting is meestal de grootste post op je aanslag. Ben je eigenaar van een woning, dan betaal je OZB op basis van de WOZ-waarde: de geschatte marktwaarde van je huis op een vaste peildatum. De gemeenteraad stelt elk jaar een percentage vast, het tarief, dat over die waarde wordt berekend. Huur je, dan betaal je voor een woning geen OZB; die gaat naar de eigenaar.

Voor bedrijfspanden ligt het anders. Daar betalen zowel de eigenaar als de gebruiker een deel. Het geld komt in de algemene middelen terecht en wordt onder meer gebruikt voor onderhoud van wegen en groen, sportvoorzieningen, cultuur, bibliotheken en openbare verlichting.

Afvalstoffenheffing en rioolheffing

De afvalstoffenheffing betaalt het ophalen en verwerken van huishoudelijk afval: de containers aan de straat, de milieustraat, het scheiden van plastic, papier en gft. Omdat de heffing kostendekkend moet zijn, merk je stijgende verwerkingskosten of hogere landelijke afvalbelasting vaak direct terug in het bedrag.

De rioolheffing dekt de aanleg en het onderhoud van het riool en de afvoer van regenwater. In een laaggelegen veengebied als de Krimpenerwaard, met bodemdaling en natte periodes, is dat geen kleine klus. Leidingen moeten regelmatig worden vervangen en het systeem moet hevige buien aankunnen.

Waar het geld verder vandaan komt

Wat veel mensen niet weten: de lokale belastingen vormen maar een deel van het gemeentebudget. Het grootste deel komt van het Rijk, via het gemeentefonds en geld voor taken zoals jeugdzorg, de Wmo en participatie. Je lokale aanslag is dus geen volledige afspiegeling van wat de gemeente uitgeeft.

Hoe de verdeling precies uitpakt, staat in de begroting die de gemeenteraad jaarlijks vaststelt. Wil je op de hoogte blijven van raadsbesluiten, nieuwe tarieven en wat er in je eigen kern speelt, dan vind je lokaal nieuws uit de regio bijvoorbeeld bij Lekkerkerk Krant, naast de officiële informatie van de gemeente zelf.

Niet eens met je aanslag?

Vind je dat je WOZ-waarde te hoog is ingeschat of klopt er iets anders niet, dan kun je bezwaar maken. Dat moet binnen zes weken na de datum op het aanslagbiljet. Een paar tips om dat goed aan te pakken:

• Vraag het taxatieverslag van je woning op en controleer de gegevens.
• Vergelijk je woning met verkochte huizen in de buurt rond de peildatum.
• Let op zaken als achterstallig onderhoud of een kleinere oppervlakte.
• Heb je een laag inkomen, vraag dan naar de mogelijkheden voor kwijtschelding.

Meer grip op je eigen bijdrage

Naast de gemeentelijke aanslag krijg je ook een aanslag van het Hoogheemraadschap van Schieland en de Krimpenerwaard. Dat is een aparte organisatie die zorgt voor dijken, waterpeil en het zuiveren van afvalwater. Verwar die twee niet: het zijn verschillende belastingen voor verschillende taken.

Zelf meepraten

Belastinggeld is uiteindelijk gemeenschapsgeld. De gemeenteraad bepaalt de tarieven en de besteding, en raadsvergaderingen zijn openbaar. Je kunt de begroting inzien, insprekken bij een commissie of contact opnemen met een raadslid. Wie begrijpt hoe de aanslag in elkaar zit, kan ook beter meedenken over keuzes in de eigen woonplaats, van het onderhoud van de dijkwegen tot de manier waarop afval wordt opgehaald.